Tôi đã mơ thấy chuyến đi của mình - Trịnh Công Sơn

Tôi đã mơ thấy chuyến đi của mình là một bài tùy bút của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn viết năm 1966, qua những câu chữ của ông, ta bắt gặp một khoảng lặng buồn man mác, nơi triết lý nhân sinh về sự sống, cái chết và tình yêu được bộc lộ bằng một giọng văn dung dị, đượm chất thơ và  đầy màu sắc chiêm nghiệm.

Nhạc sĩ trịnh Công Sơn

Đoạn tùy bút giống như một khúc ca buồn dịu ngọt, gói gọn triết lý yêu thương hết mình, đau khổ hết mình và chấp nhận mọi bi kịch của số phận bằng một trái tim rộng lượng. Để rồi sau tiếng thở dài là sự tĩnh lặng và lòng trắc ẩn sâu sắc hơn đối với cuộc đời.

Ngay từ những dòng đầu tiên, nhạc sĩ đã nêu lên một nghịch lý đầy xót xa của đời người: “Càng sống nhiều ta càng thấy cái chết dễ dàng đến với bất cứ một ai. Chết quá dễ mà sống thì quá khó”. Cái chết trong những trang viết của ông không gầm thét đau đớn, mà đến một cách nhẹ bẫng, hụt hẫng, không một lời từ biệt. Nó khiến người đọc nhận ra rằng cõi đời này quá ư vô thường.

Không chỉ cái chết, tình yêu trong mắt Trịnh Công Sơn cũng mỏng manh và dễ mất mát: “Càng yêu ta càng thấy: có tình yêu thì khó mà mất tình thì quá dễ”. Sự ví von “Mất sạch như người đi buôn mất hết vốn liếng” lột tả trọn vẹn sự trống trải, hụt hẫng khi một bóng hình đi qua đời mình.

Tuy nhiên, vượt lên trên những nỗi đau chính là sự cao cả của tấm lòng bao dung. Khi mình đau khổ thì có ai đó đang hạnh phúc và ngược lại. Khi chúng ta có thể bao dung, cuộc đời bỗng trở nên nhẹ nhàng hơn biết bao. Đó là sự thấu cảm lớn lao để con người biết tha thứ cho nhau, buông bỏ những hờn oán nặng nề thường nhật.

Trịnh Công Sơn nhìn thấu tâm lý con người qua hình ảnh những “mảnh vá” tình yêu: “Mượn cuộc tình này để xóa cuộc tình kia chỉ là một sự vá víu cho tâm hồn. Những mảnh vá đấy chỉ đủ để làm phẳng lặng bên ngoài mà thôi”. Chẳng có sự thay thế nào hoàn hảo cho một nỗi đau đã cắm rễ sâu vào ký ức.

Khép lại bài tùy bút là một sự chiêm nghiệm mang tính định mệnh, buông xuôi nhưng đầy nhân văn: “Cuối cùng thì lòng yêu thương cuộc sống cũng không giữ lại đời người. Cuối cùng thì tình yêu không giữ được người mình yêu…”. Dù con người có níu kéo thiết tha đến đâu, quy luật của tự nhiên và thời gian vẫn có tiếng nói cuối cùng.

Sau đây chúng tôi xin gửi tới bạn đọc toàn bộ nội dung của bài tùy bút này.

Càng sống nhiều ta càng thấy cái chết dễ dàng đến với bất cứ một ai. Chết quá dễ mà sống thì quá khó. Hôm qua gặp nhau đấy, ngày mai lại mất nhau. Sống thì có hẹn hò hôm nay hôm mai. Chết thì chẳng bao giờ có một cuộc hẹn hò nào trước. Một buổi sáng cách đây bốn năm, lúc tôi đang ngồi uống rượu với bạn, mẹ tôi bảo: “Mạ đi chơi chút nghe”.  Thế rồi một giờ sau tôi được điện thoại báo tin mẹ tôi đã mất tại nhà người bạn.

Nhạc sĩ Xuân Hồng cũng đã từ biệt chúng tôi như thế. Không kịp nói một lời, không kịp đưa tay vẫy chào bạn bè, vẫy chào cuộc sống. Thế kỷ 21 thế mà cũng khó đến được dù chỉ còn mấy năm.

Càng yêu ta càng thấy: có tình yêu thì khó mà mất tình thì quá dễ. Hôm qua mới yêu nhau đấy, hôm nay đã mất rồi.  Mất sạch như người đi buôn mất hết vốn liếng. Cứ tự an ủi mình khi nghĩ rằng mình đau khổ thì có một kẻ khác đang hạnh phúc. Và biết đâu cái thời gian mình được yêu thì một người khác cũng đang đau khổ vô cùng. Nghĩ thế thì thấy cuộc đời bỗng nhẹ nhàng hơn và cũng dễ tha thứ cho nhau. Sống mà giữ mãi trong lòng những hờn oán thì cũng nặng nề.

Có người bỏ cuộc đời mà đi như một giấc ngủ quên. Có người bỏ cuộc tình mà đi như người đãng trí. Dù sao cũng đã lãng quên một nơi này để đi về một chốn khác. Phụ đời và phụ người hình như cũng vậy mà thôi. Người ở lại bao giờ cũng nhớ thương một hình bóng mình đã mất. Khó mà quên nhanh, khó mà xóa đi trong lòng một nỗi  ngậm ngùi.

Tưởng rằng có thể quên dễ dàng một cuộc tình nhưng hóa ra chẳng bao giờ quên được. Mượn cuộc tình này để xóa cuộc tình kia chỉ là một sự vá víu cho tâm hồn. Những mảnh vá ấy chỉ đủ để làm phẳng lặng bên ngoài mà thôi. Mỗi một con người vì ngại chết mà muốn sống. Mỗi một con người vì sợ mất tình mà giữ mãi một lòng nhớ nhung.

Cuối cùng thì lòng yêu thương cuộc sống cũng không giữ lại đời người. Cuối cùng thì tình yêu không giữ được người mình yêu…

Đọc thêm bài viết Những định mệnh kỳ lạ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Trịnh Công Sơn (1996)

VnTimeless

Cảm ơn bạn đã ghé thăm website!