(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Casablanca- tình yêu, chính trị và những biểu tượng

Casablanca là một bộ phim tiêu biểu thuộc thời kỳ hoàng kim của Hollywood. Sự quyến rũ lâu dài của bộ phim là do cái kết đầy kịch tính. Bản thân câu chuyện của phim thì đơn giản, nhưng Casablanca không hề đơn giản bởi xung đột trung tâm không được giải quyết triệt để, một phần nữa vì nó vừa là một bộ phim hiện thực vừa mang những ẩn dụ chính trị.

Casablanca hơn cả một câu chuyện tình vượt thời gian

Casablanca cùng với Cuốn theo chiều gió, Công dân Kane là những ví dụ tiêu biểu về những bộ phim kinh điển của Hollywood. Casablanca được quay gần như hoàn toàn trên phim trường, sử dụng diễn viên, đạo diễn và biên kịch của hãng phim, thay vì ý tưởng của một tác giả độc lập.

Là một bộ phim đen trắng, nhân vật nam chính mạnh mẽ, anh hùng, còn nữ chính xinh đẹp. Casablanca chắc chắn là một bộ phim kinh điển. Nhưng nó không có một cái kết kinh điển theo kiểu Hollywood những năm 1940, trong đó kết phim rõ ràng và mọi thứ đơn giản, dễ hiểu. Để Casablanca phù hợp với mô típ này, người xem sẽ hiểu rõ Ilsa yêu Laszlo hoặc Rick như thế nào, cô chọn ai và họ rời đi cùng nhau; người đàn ông bị từ chối sẽ trân trọng quyết định của cô, trên tất cả là anh mong cô được hạnh phúc. Cái kết của Casablanca giống với một cái kết kinh điển, nhưng nó đã bị bóp méo và làm cho trở nên phức tạp.

Trong phim Hollywood cổ điển, thường không có sự xung đột nào nảy sinh giữa vấn đề chính trị và tình yêu cá nhân. Tình yêu và và lý tưởng chính trị sẽ song hành cùng nhau, và không cần có những lựa chọn loại trừ đau đớn. Kết thúc của Casablanca ẩn chứa nhiều điều, không chỉ là sự chiến thắng của các lý tưởng về sự hy sinh và tính khiêm nhường, không chỉ là một ẩn dụ tuyên truyền ủng hộ phe Đồng minh. Nếu bộ phim kết thúc bằng thông điệp đơn giản rằng: chiến thắng và tình yêu đòi hỏi sự hy sinh, thì đó sẽ là một kết thúc có hậu theo cách thông thường. Rick để Ilsa rời đi cùng Laszlo, quyết định hy sinh những lợi ích, mong muốn cá nhân vì tình yêu và chiến tranh. Laszlo cũng có thể hành động tương tự như vậy bằng một cách nào đó. Những kết cục như vậy phù hợp hơn với một cái kết có hậu kinh điển của Holywood, và thực sự, Laszlo đã có được cô gái vào cuối phim, đúng như người xem mong đợi.

Tuy nhiên, đối với Rick và Ilsa, kết cục của họ mang lại một chút nuối tiếc, một chút buồn và đó là một kết cục không hề đơn giản. Không chỉ là việc họ yêu nhau và phải chia tay nhau trong cả hai lần, mà cả hai đều thực sự không biết người kia đang nghĩ gì. Laszlo chắc chắn yêu Ilsa, nhưng tình cảm của Rick đối với Ilsa không rõ ràng như vậy. Bộ phim đề cao giá trị của sự hy sinh và sự chiến thắng của chính trị trước ham muốn cá nhân, nhưng cảnh cuối phim lại đầy mơ hồ. Ilsa thực sự yêu Rick hay Laszlo vẫn là một bí ẩn. Cảm xúc của Rick cũng mơ hồ không kém.

Rick tìm thấy chút an ủi trong tình bạn với Louis. Rick không thay thế một mối quan hệ này bằng một mối quan hệ khác ở đây, anh ấy thay thế một kiểu quan hệ này bằng một kiểu quan hệ khác. Mối quan hệ giữa Rick và Ilsa dựa trên tình yêu, trong khi mối quan hệ giữa Rick và Louis đã và vẫn là mối quan hệ dựa trên lợi ích và toan tính, ngay cả khi giờ đây mối quan hệ đó đã chân thành hơn. Việc Rick thay thế Ilsa bằng Louis ở cuối phim nhấn mạnh ý tưởng trong Casablanca rằng chính trị chiến thắng tình yêu và cộng đồng có ý nghĩa lớn hơn cá nhân.

Chúng ta chỉ có thể suy đoán về cảm xúc cùng động cơ thực sự của Rick và Ilsa, và vấn đề là cái kết vẫn còn là một bí ẩn. Nó không vui cũng không buồn, hòa lẫn vào nhau, và khác xa với kết thúc kiểu chúng ta thường thấy từ một bộ phim Hollywood điển hình thời kỳ đó.

Nhạc phim Casablanca

Casablanca là câu chuyện về hai bài hát. Bài hát đầu tiên, “La Marseillaise”, là quốc ca Pháp, được sáng tác trong thời kỳ Cách mạng Pháp. Trong Casablanca, bài hát này đại diện cho một nước Pháp tự do, và theo nghĩa mở rộng nó đại diện cho phe Đồng minh trong Thế chiến II. Bài hát được vang lên nhiều lần trong suốt bộ phim, nổi bật nhất là khi bài hát này được những người tại quán bar của Rick cùng hát lên để át đi bài hát của những người lính Đức Quốc xã. Trong cảnh quay đầy kịch tính này, Thế chiến II chuyển từ cuộc đua địa chính trị sang trận chiến tư tưởng và văn hóa. Cuộc chiến không chỉ giữa phe Đồng Minh và phe Trục, mà còn giữa các lý tưởng của Cách mạng Pháp là tự do, bình đẳng, bác ái và những nỗi ám ảnh đen tối của Đức quốc xã. Trong cảnh này, những người tại quán bar của Rick cho thấy họ ủng hộ Đồng minh một cách quyết liệt. Ngay cả Yvonne, người vừa mới xuất hiện cùng một anh chàng người Đức vào tối hôm đó, cũng hát với niềm đam mê và sự tin tưởng.

Bài hát thứ hai đóng vai trò trung tâm trong Casablanca là “As Time Goes By”. Bất cứ khi nào “La Marserllaise” được vang lên, Casablanca là một bộ phim về chính trị và chiến tranh. Khi “As Time Goes By” được vang lên, bộ phim trở thành câu chuyện tình yêu của Ilsa và Rick. Không giống như “La Marserllaise”, có ý nghĩa không bao giờ thay đổi. “As Time Goes By” là bài hát của Rick và Ilsa, một biểu tượng cho tình yêu của họ. Ban đầu Rick cấm quán bar mở bài “As Time Goes By” vì nó nhắc anh nhớ đến Ilsa, nhưng chính sự cấm đoán này càng chứng tỏ sự hiện diện của cô. Khi Ilsa đến Casablanca, bài hát mang thêm một ý nghĩa. Sam chơi bài hát này theo yêu cầu của cả Ilsa và Rick, và nó gợi ý cả hai nửa mối quan hệ của họ: sự bình dị của Paris và sự phản bội ở nhà ga xe lửa, cũng như viễn cảnh về việc tình yêu lại bắt đầu tại Casablanca.

“La Marserllaise” không được chơi trong Rick’s Café cho đến khi Sam chơi “As Time Goes By”, và thứ tự này có ý nghĩa quan trọng vì chúng ta có thể thấy sự thờ ơ đối với chính trị của Rick liên quan đến sự mất niềm tin với mọi hình thức cam kết, cả chính trị và cá nhân. Chỉ sau khi Ilsa đến Casablaca và đánh thức trái tim anh, Rick mới bắt đầu quan tâm đến chính trị. Đồng thời, thực tế là Casablanca bắt đầu và kết thúc bằng “La Marserllaise”, điều này cho thấy chính trị là nền tảng mà mọi thứ cá nhân phải tuân theo, bao gồm cả câu chuyện tình yêu của Rick và Ilsa. Lời của “As Time Goes By” cho rằng sự thật bất hủ duy nhất là tình yêu, nhưng trong Casablanca, chính trị cuối cùng đã chiến thắng. Sự trở lại của Ilsa trong cuộc sống của Rick chỉ kéo dài vài ngày. Khi cô rời khỏi Casablanca, cô rời xa Rick mãi mãi, nhưng “chiến tranh” vẫn còn lâu mới kết thúc đối với cả hai người.

Homphrey Bogart trong vai Rick Blaine

Những ẩn dụ chính trị

Casablanca là một cuộc khám phá về chủ đề tình yêu và sự hy sinh, nhưng khi bộ phim được phát hành vào năm 1942, khán giả coi đó là một ẩn dụ chính trị về Thế chiến II. Bộ phim lấy bối cảnh vào tháng 12/1941, tháng mà Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng. Cuộc tấn công đó đã thay đổi tiến trình lịch sử của Mỹ, đánh thức quốc gia này khỏi sự lưỡng lự và chính thức tham gia Thế chiến II. Casablanca kể câu chuyện về một sự thay đổi, thức tỉnh tương tự, mặc dù nhỏ hơn nhiều. Vào đầu bộ phim, Rick là một chủ quán bar hoài nghi ở thành phố Casablanca, Maroc, người hay đơn độc đắm mình vào những ly whisky và không quan tâm đến chính trị. Đến cuối phim, anh đã có một lý tưởng chính trị cho mình, hy sinh bản thân, chống Đức Quốc xã. Sự kiện thúc đẩy sự thay đổi này ở Rick là sự xuất hiện của Ilsa ở Casablanca, người tình cũ của anh. Sự xuất hiện của Ilsa là bất ngờ và tàn khốc, và nó giáng một đòn mạnh vào Rick giống như cuộc tấn công bất ngờ của Nhật Bản vào Trân Châu Cảng đã giáng một đòn mạnh vào nước Mỹ. Khi Rick vượt qua nỗi đau ban đầu, ý thức đạo đức của anh lại được khơi dậy. Anh không được sống hạnh phúc mãi mãi với Ilsa, nhưng anh chấp nhận sự cần thiết của sự hy sinh và nỗi đau đi kèm. Nếu Ilsa không xuất hiện trở lại trong cuộc đời anh, Rick vẫn sẽ mắc kẹt trong cuộc sống cay đắng ở Casablanca. Thay vào đó, anh được đánh thức và sống một cuộc đời ý nghĩa hơn.

Bộ phim cũng kể câu chuyện về một sự thay đổi khác, đó là chỉ huy người Pháp tại Casablanca, đại úy Louis Renault. Louis bắt đầu bộ phim với tư cách là đại diện của chính quyền Vichy Pháp thân Đức Quốc xã nhưng cuối cùng lại trở thành một đảng viên trung thành của nước Pháp tự do. Rick người Mỹ và Louis người châu Âu, họ luôn quan tâm đến lợi ích của nhau trong suốt bộ phim, nhưng đến cuối phim, mối quan hệ này mới trở thành thứ gì đó bền chặt hơn là liên minh ích kỷ của hai kẻ hoài nghi. “Louis, tôi nghĩ đây là khởi đầu của một tình bạn đẹp”, Rick nói trong câu thoại cuối cùng của bộ phim, qua đó củng cố không chỉ tình bạn của họ và mà cả liên minh chống Quốc xã đang trưởng thành mà tình bạn của họ tượng trưng. Trong ẩn dụ chính trị của bộ phim, mối quan hệ giữa Rick và Louis gợi ý về mối quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh trong Thế chiến II.

Trong khi Rick và Louis chỉ tìm thấy lý tưởng chính trị của họ vào cuối phim, một số nhân vật khác có lý tưởng ngay từ đầu. Phần lớn, vấn đề này liên quan đến quốc tịch của họ. Victor Laszlo là người Tiệp Khắc, và vì Đức quốc xã đã xâm lược Tiệp Khắc đầu tiên, nên người Tiệp Khắc biết về tội ác của Đức Quốc xã trước bất kỳ ai. Tương tự như vậy, tất cả các nhân vật chống Đức Quốc xã ở Casablanca đều đến từ các quốc gia chống lại sự cai trị của Đức.

Sự khó khăn của thái độ trung lập

Trong tình yêu cũng như chiến tranh. Rick, Ilsa và Louis rất khó để giữ sự trung lập của mình. Rick nhấn mạnh rằng không quan tâm đến chính trị. Anh từ chối thảo luận về chiến tranh, ngăn cản Carl khi muốn kể cho anh nghe về các cuộc họp của lực lượng ngầm, và làm mọi cách để thể hiện mình là người không đảng phái. Tuy nhiên, sau đó, ngay khi Mĩ từ bỏ sự trung lập của mình vào tháng 12/1941, Rick chuyển từ trung lập sang cam kết. Sự đồng cảm của anh dành cho Đồng minh luôn thể hiện rõ qua những hành đồng từ nhỏ đến lớn. Louis cũng trải qua một sự thay đổi tương tự, và đến cuối phim, sự trung lập dường như là một lập trường không thể duy trì được. Tại quán bar của Rick, cũng như chính Casablanca, là một ốc đảo giữa sa mạc, một thiên đường tách biệt khỏi những rắc rối của thế giới. Tuy nhiên, các hoạt động ngầm và chợ đen lại diễn ra tại đây lại phủ nhận những đặc điểm này.

Khi Ilsa đến căn hộ của Rick và thú nhận rằng cô vẫn yêu anh, cô đã cố gắng hết sức để giữ thái độ trung lập trong cuộc cạnh tranh giữa hai người đàn ông yêu cô. Cô cũng cố gắng phủ nhận tình thế tiến thoái lưỡng nan mà cô phải đối mặt. Cuối cùng cô thừa nhận tình thế tiến thoái lưỡng nan của mình và nhận ra rằng cô phải quyết định lựa chọn giữa Rick và Laszlo, cô để Rick quyết định. Không có giải pháp nào là hoàn hảo, không đau đớn, và phải đưa ra lựa chọn. Trong chiến tranh cũng như trong tình yêu, Casablanca gợi ý rằng, sự trung lập là không thể.

Quá khứ là điều khó quên

Ngay những lời đầu tiên của bài hát “As Time Go by” nói rằng “bạn phải nhớ điều này”, và trong Casablanca, Rick, Ilsa và Louis không thể thoát khỏi quá khứ và ký ức của họ, ngay cả khi các nhân vật cố gắng chạy trốn khỏi quá khứ, thì quá khứ vẫn bủa vây họ. Có hai lần, Ilsa tin rằng cô đã mất những người đàn ông trong cuộc đời mình, thì họ lại xuất hiện trở lại vào những thời điểm không nên nhất. Trong Casablanca, Rick đã tạo ra một cuộc sống cho riêng mình mà anh tin rằng sẽ cho phép anh quên đi những ký ức đau thương, nhưng chiến tranh và dòng người tị nạn nhắc nhở anh về một sự kiện hoặc những sự kiện trong cuộc sống bí ẩn của mình đã ngăn cản anh trở về nhà. Tương tự như vậy, sự xuất hiện của Ilsa ở Casablanca nhắc nhở Rick về câu chuyện tình đau thương của họ, ký ức mà anh đã cố gắng xóa bỏ. Nhân vật duy nhất có thể thoát khỏi quá khứ là Louis, người dường như có thể chuyển đổi lý tưởng, liên minh một cách dễ dàng. Tuy nhiên, ngay cả Louis cuối cùng cũng thừa nhận rằng quyết định của mình sẽ nhận về những hậu quả. Anh nhận ra rằng anh phải chạy trốn khỏi Casablanca vì anh đã giúp Rick. Anh ấy có thể muốn lờ đi quá khứ, nhưng trong trường hợp này thì không thể.

Lưu vong, tị nạn và du lịch

Thành phố Casablanca tràn ngập người nước ngoài, phần lớn là người lưu vong, người thực dân cai trị và người xâm chiếm. Trong số các nhân vật của phim, chỉ có người gác cửa Abdul là người Maroc. Lúc đầu, Rick xuất hiện như một người Mỹ lưu vong, anh ta không thể quay trở lại quê hương, và cũng là từ nước Pháp, nơi anh ta không thể quay trở lại chừng nào người Đức vẫn còn chiếm đóng. Người lưu vong là người không bao giờ có thể trở về nhà. Cùng với ý tưởng lưu vong là ý tưởng về du lịch. Bộ phim mở đầu bằng một cảnh phim về nhiều phương tiện giao thông khác nhau, bao gồm tàu thủy, tàu hỏa, ô tô và máy bay, mà những người tị nạn sử dụng để đến Casablanca. Hình ảnh về những chuyến đi vội vã này tương phản với hình ảnh về chuyến đi nhàn nhã, thong dong, như đi tô tô giữa Paris và đi thuyền trên sông Seine, cả hai đều là những hồi ức của Rick và Ilsa. Du lịch có thể vừa là phương tiện, như trong trường hợp của người tị nạn, vừa là mục đích tự thân, như trong trường hợp của khách du lịch, nhưng đối với người lưu vong, nó không bao giờ kết thúc. Không giống như người tị nạn sắp đến một ngôi nhà mới và khách du lịch sắp trở về nhà, người lưu vong mãi mãi không có nhà, họ “phải đi du lịch” mãi mãi.

Giấc mơ Mỹ ở châu Phi

Liên quan đến chủ đề lưu vong là chủ đề giấc mơ Mỹ, nơi mà tất cả những người tị nạn Casablanca đều hy vọng được đặt chân đến. Nếu Casablanca là ốc đảo giữa sa mạc, thì nước Mỹ là vùng đất hứa ở phía bên kia sa mạc. Nước Mỹ không phải là nơi lưu vong tạm thời, mà là ngôi nhà mới, ngay cả đối với người nước ngoài. Sự khác biệt giữa người tị nạn và người lưu vong được xác định bởi khả năng đến được nước Mỹ, bởi vì nước Mỹ đại diện cho điểm dừng cuối cùng trên con đường tị nạn, nơi lưu vong kết thúc và một cuộc sống mới thực sự bắt đầu. Chỉ có Rick không thể trở về nước Mỹ. Thay vào đó, anh phải ở lại châu Phi. Vào cuối phim, anh rời Casablanca, nằm ở rìa phía đông của châu Phi, đến Brazzaville, nơi nằm ở trung tâm của đất nước. Không phải sa mạc cũng không phải vùng đất hứa, Brazzaville là rừng rậm nguyên sơ. Nếu nước Mỹ đại diện cho những gì đã biết và mong muốn, thì Brazzaville đại diện cho tất cả những gì không chắc chắn. Đối với Rick, cuộc hành trình mới chỉ bắt đầu.

Đèn rọi

Đèn rọi từ một tòa tháp cao và thắp sáng thành phố Casablanca nhắc nhở mọi người rằng họ luôn bị theo dõi. Đèn rọi luôn hiện diện ở quán bar của Rick, thường xuyên đi vòng qua cửa trước. Đèn rọi đầu tiên lướt qua cửa ngay sau khi Louis đảm bảo với Strasser rằng kẻ giết người sẽ tìm thấy ở quán bar của Rick. Đèn rọi chiếu qua đường đi của Laszlo khi anh ta rời quán bar cùng Ilsa, nhấn mạnh sự an toàn là rất mong manh. Tối hôm đó, Ilsa trở lại quán bar và mở cửa ngay trước khi đèn rọi chiếu qua, ánh sáng chiếu sáng rực rỡ vào khung cửa. Hình ảnh ấn tượng này quan trọng vì một số lý do. Đầu tiên, nó đánh dấu lần đầu tiên ánh sáng thực sự xuyên qua cửa trước và đi vào quán bar. Hình ảnh cũng khiến Ilsa trông giống như một thiên thần và cho chúng ta thấy cô ấy, như những người tình của cô ấy nhìn thấy cô ấy. Ánh đèn xuất hiện trở lại khi Rick nhìn ra ngoài cửa sổ sau khi anh và Ilsa hôn nhau trong căn hộ của anh. Ngay cả chuyện tình lãng mạn của Rick và Ilsa, ẩn dụ rằng cũng đang bị theo dõi, và chiến tranh đã hoàn toàn thay đổi tình yêu của họ. Sự thay đổi này có thể giải thích một phần cho sự hy sinh bản thân của Rick và cuối phim. Để Ilsa thoát khỏi ánh đèn sân khấu. Rick nhận ra, anh phải để cô trốn thoát đến Mỹ.

Đàn Piano của Sam

Đàn Piano của Sam là trái tim và linh hồn tượng trưng của Rick’s Café. Tất cả khách hàng đều muốn ngồi cạnh nó, một phần vì họ muốn gần gũi với Sam, một trong những nhân vật trong sáng nhất của phim. Bản thân cây đàn piano gợi lên sự trong sáng. Âm nhạc từ cây đàn piano có tác dụng như một liều thuốc giúp du khách quên đi nỗi lo lắng của mình. Mọi thứ đều ổn ở quán bar của Rick, ít nhất là trên bề mặt, khi Sam chơi nhạc.

Chiếc đàn piano cũng là biểu tượng cho trái tim của Rick. Rick cấm chơi “As Time Goes By” để anh không phải chìm đắm trong ký ức đau thương về Ilsa và Paris. Giống như nhiều vị khách khác, anh thích quên đi nỗi đau của mình. Khi Ilsa yêu cầu bài hát, Sam nói không nhớ nó, nhưng khi cô một mực yêu cầu, anh tiếp tục chơi, bắt đầu sự tái ngộ của những người yêu cũ. Sam đánh thức bài hát trên piano, và trái tim Rick cũng thức dậy trong đau đớn. Trong một thời gian, anh đau khổ vô cùng, nhưng cuối cùng anh dường như đã nắm bắt được trái tim đau đớn và quá khứ đau thương của mình để tái sinh thành một con người tốt hơn. Rick sẽ rời khỏi Casablanca, nhưng Sam và cây đàn piano của anh sẽ ở lại. Sau khi lấy lại được trái tim thực sự của mình, Rick được tự do từ bỏ cây đàn piano.

Laszlo

Laszlo vừa là nhân vật vừa là biểu tượng trong Casablanca. Các yếu tố biểu tượng của nhân vật này bắt nguồn từ tính cách ngay thẳng, đạo đức của anh. Trước khi Laszlo đến Casablanca, Rick đã ý thức đến lý tưởng chính trị khi nhắc đến tên Laszlo. Laszlo là biểu tượng của tinh thần chống Đức quốc xã. Và việc liệu Laszlo có thể trốn thoát khỏi Casablanca hay không đại diện cho một cuộc đấu tranh. Khả năng trốn thoát khỏi Casablanca của Laszlo sẽ là dấu hiệu cho thấy chiến thắng cuối cùng thuộc về ai. Việc Laszlo có thể trốn thoát khỏi trại tập trung và tìm đường đến Casablanca cho thấy dấu hiệu lạc quan trong việc chống lại Đức quốc xã. Nếu Laszlo có thể tìm đường đến Mỹ, cuộc trốn thoát của ông là biểu tượng cho sức mạnh của sự phản kháng với chế độ Đức quốc xã. Những gì xảy ra với bản thân Laszlo rất quan trọng, nhưng những hàm ý về số phận của ông tạo nên chủ đề rộng hơn của Casablanca.

Chuyến bay đến Lisbon và giấy thông hành

Con đường châu Âu- Casablanca- Lisbon- Mỹ là cách tốt nhất để đến Mỹ, thoát khỏi châu Âu đang bị chiến tranh tàn phá. Và rời Casablanca, bay tới Lisbon là bước khó khăn nhất của hành trình đến Mỹ. Những tờ giấy thông hành là tấm vé vàng để ra đi, là thị thực xuất cảnh không thể bị từ chối. Trong suốt bộ phim, những tờ giấy thông hành là thứ mà mọi người đều mong muốn, và bất kỳ ai kiểm soát hoặc nắm giữ chúng đều có quyền lực to lớn. Lúc đầu, chính quyền dân sự của Casablanca, thông qua Louis, kiểm soát các chuyến bay, và Rick, người sở hữu hai tờ giấy thông hành, nắm giữ quyền lực này và kiểm soát số phận của mọi người. Sau đó, Rick chuyển những tờ giấy này cho Ilsa và Laszlo, cho phép họ rời khỏi Casablaca. Kết quả của cuộc trao đổi này, những người tị nạn trốn thoát có được địa vị quyền lực như những biểu tượng chính trị, trong khi quyền lực của chính Louis và Rick ở Casablanca bị suy yếu. Hai anh hùng hy sinh bản thân không còn lựa chọn nào khác ngoài việc rời khỏi thành phố và bắt đầu lại ở một nơi khác.

Đạo diễn, dàn diễn viên và diễn xuất trong Casablanca

Đạo diễn của Casablanca là Michael Curtiz, ông sinh ra tại Budapest, Hungary vào năm 1886. Ông bắt đầu làm phim vào năm 1912. Năm 1919 ông rời Hungary vì bất ổn chính trị. Sau khi rời Hungary, ông chủ yếu hoạt động tại Áo và trở thành một nhà làm phim năng nổ ở châu Âu. Năm 1926, Jack Warner, người đứng đầu hãng phim Burbank, California của Warner Brothers đã mời ông đến Hollywood. Trong suốt sự nghiệp của mình, Curtiz đã thực hiện gần một trăm bộ phim cho Warner Brothers, bao gồm cả nhạc kịch, trinh thám và phim kinh dị. Tuy nhiên, Curtiz chưa bao giờ thành thạo tiếng Anh, cùng với sự bướng bỉnh và một vài tính xấu của mình, ông thường bị chế giễu những lỗi ngôn ngữ đó, mọi người gọi chúng là "Curtizisms".

Casablanca được phát hành năm 1942, và đã thành công ngay lập tức, bất chấp nỗi lo thất bại của Warner Brothers. Bộ phim được đề cử tám giải Oscar và chiến thắng ba giải, bao gồm giải Đạo diễn xuất sắc nhất cho Curtiz, phim xuất sắc nhất và kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất. Mặc dù giành được giải thưởng, Curtiz chưa bao giờ thực sự được công nhận là một đạo diễn tài năng. Các nhà phê bình coi Curtiz là một kỹ thuật viên lành nghề, nhưng họ không khen ngợi nhiều về khả năng nghệ thuật của ông. Những bộ phim khác của Curtiz không bao giờ nhận được sự đánh giá cao, và ngay cả thành công của Casablanca cũng không đủ để nâng cao danh tiếng của ông. Phần đông những người yêu thích bộ phim Casablanca đều không biết tên đạo diễn của bộ phim.

Casablanca trở thành một huyền thoại phần lớn là nhờ hai diễn viên chính của phim, Humphrey Bogart vào vai Rick Blaine và Ingrid Bergman vào vai Ilsa Lund. Diễn xuất của Bogart và Bergman về cuộc đoàn tụ và chia ly đầy đau khổ của Rick và Ilsa vẫn tuyệt vời như năm 1942. Tuy nhiên, cả Bogart và Bergman đều có những khó khăn, trở ngại và cả sự thờ ơ khi vào vai trong Casablanca. Bogart đã đóng bốn bộ phim khác vào năm 1942, và Casablanca không phải là bộ phim ông yêu thích nhất. Bergman chỉ nhận vai Ilsa sau khi cô bị từ chối vai diễn mà cô thực sự muốn, vai nữ chính trong tác phẩm Chuông nguyện hồn ai dựa trên tác phẩm văn học cùng tên của Hemingway. Tuy nhiên, cuối cùng Bergman vẫn được chọn vào vai trong Chuông nguyện hồn ai, cô đã không tập trung hoàn toàn vào Casablanca nữa. Chính điều này đã khiến Paul Heinreid, người đóng vai Victor Laszlo, không coi trọng và gọi cô là một "con hổ tham vọng”.

Ingrid Bergman trong vai Ilsa

Mặc dù kết thúc mơ hồ là một phần tạo nên Casablanca, nhưng không phải tất cả mọi sự mơ hồ đều là cố ý. Trong quá trình quay phim, đạo diễn Michael Curtiz và các biên kịch không thể thống nhất được với nhau về một cái kết. Ingid Bergman liên tục yêu cầu được làm rõ rằng người đàn ông mà cô thực sự yêu trong phim là ai, nhưng không ai đưa ra cho cô một câu trả lời rõ ràng. Chính điều này đã góp phần giúp Bergman thể hiện vai Ilsa một cách hoàn hảo. Ilsa là người phải chịu đựng nhiều nhất trong số các nhân vật chính. Ilsa đã hai lần gặp lại những người yêu cũ vào những thời điểm không thích hợp, và cô đã phải trăn trở với những cảm xúc của mình. Sự lựa chọn thực sự ở phần kết là của cô, nhưng cô đã đặt nó vào tay Rick. Khi cô bảo Rick hãy suy nghĩ cho cả hai người, cô đã giải thoát bản thân khỏi việc phải chịu trách nhiệm cho số phận của mình. Thay vì hành động, điều mà cô sẽ phải chịu trách nhiệm, cô lại phó mặc mình cho số phận. Nếu Rick chọn sai, lỗi sẽ là của anh ấy, không phải của cô.

Sự lãng mạn của Casablanca là không thể phủ nhận. Các nhân vật nam có thể yêu một cách trọn vẹn và thuyết phục mà không tỏ ra ủy mị hay sến súa. Trong suốt bộ phim, Laszlo là một người mạnh mẽ, kiên định với lý tưởng của mình, và đến phần kết, Rick và Louis có thể lạc quan hình dung ra những ngày tươi sáng hơn ở phía trước. Ilsa bộc lộ mình là một nhân vật theo một kiểu khác. Chỉ đến những cảnh cuối cùng, chúng ta mới bắt đầu nắm bắt được toàn bộ mức độ tuyệt vọng, tình thế lưỡng nan to lớn của cô ấy. Việc phó mặc số phận vào tay người khác của cô khiến Casablanca trở nên hơn hẳn một chuyện tình lãng mạn; với bối cảnh lịch sử vào thời điểm đó, cái kết có hậu là điều không thể, và thực tế là Bergman thực sự phải đấu tranh để tìm ra ai nên là đối tượng thực sự mà Ilsa dành tình cảm, khiến nỗi tuyệt vọng và sự do dự của Ilsa trở nên thực tế và xúc động hơn.

Những phần khác trong quá trình thực hiện Casablanca cũng rất bình thường. Bộ phim được quay vội vã trong vòng chưa đầy ba tháng, các diễn viên không ưa nhau hoặc không ưa đạo diễn, và các biên kịch đã phải chỉnh lại kịch bản ngay từ đầu. Bộ phim là một trong nhiều bộ phim mà Warner Brothers thực hiện vào mùa hè năm 1942, nó không phải là bộ phim được chú trọng đầu tư và được đặt kỳ vọng.

Mặc dù vậy các khâu trong quá trình thực hiện bộ phim lại kết hợp với nhau thành công một cách ngoài mong đợi, ngay cả những sự cố xảy ra cuối cùng cũng là một sự may mắn chứ không phải khó khăn. Nhà soạn nhạc Max Steiner rất ghét bài hát “As Time Goes By” và đã sáng tác một bài hát gốc khác để thay thế nó, nhưng các cảnh quay không thể quay lại vì Bergman đã cắt tóc cho vai diễn trong Chuông nguyện hồn ai. Tương tự như vậy, kịch bản của Casablanca được phát triển từ một vở kịch có tựa đề Everybody Comes to Rick's, được viết vào năm 1941, trước khi Mỹ tham gia Thế chiến II. Vở kịch có khuynh hướng tuyên truyền chống Đức Quốc xã, giống như Casablanca; nhưng trước sự kiện Trân Châu Cảng, một hãng phim trung lập ở Mỹ có lẽ sẽ không làm một bộ phim chính trị như vậy. Về mặt này, thời điểm và sự kiện xảy ra là hoàn hảo cho bộ phim. Casablanca là một bộ phim Thế chiến II khác thường ở chỗ nó không quá tuyên truyền, nó không đi quá xa trong việc rao giảng về sự chính nghĩa của mục đích và sự chắc chắn của chiến thắng. Năm 1942, Mỹ đang căng thẳng trên chiến trường ở Thái Bình Dương, và chiến thắng của phe Đồng minh chưa có dấu hiệu chắc chắn. Casablanca nắm bắt được khoảnh khắc độc đáo này trong tiến trình lịch sử của Mỹ, khi Mỹ đã tham chiến nhưng vẫn chưa hoàn toàn thống nhất về một tư tưởng đối với chiến tranh. Trong suốt bộ phim, kết quả của cuộc chiến là không chắc chắn, và Casablanca là nơi của sự lo lắng và bất định. Sự bất định này mang lại cho bộ phim một sự căng thẳng thực sự và làm cho các hoạt động chính trị của Laszlo và Rick trở nên ý nghĩa, anh hùng hơn.

Chỉ riêng tiêu đề của bộ phim cũng đủ gợi lên viễn cảnh về một quá khứ xa xôi, đáng mong đợi. Mặc dù có lẽ không phải là bộ phim đen trắng vĩ đại nhất của Hollywood, vinh dự này có lẽ sẽ thuộc về Công dân Kane, nhưng Casablanca có thể là bộ phim được yêu thích nhất. Khi ai đó nói rằng "Bây giờ phim Hollywood không còn như trước nữa", thì chắc chắn Casablanca là bộ phim mà họ đang so sánh với hiện tại. Không giống như nhiều thành công lớn khác, sức sống lâu dài và sự nổi tiếng của Casablanca là hoàn toàn xứng đáng, và Casablanca vẫn là một trong những câu chuyện tình vĩ đại nhất trong lịch sử điện ảnh.

VnTimeless

VnTimeless cảm ơn bạn đã ghé thăm website! Mời bạn để lại dưới đây một comment!
    Comment

0 comments:

Post a Comment